Historia

Pierwsze wzmianki mówiące na temat początków działań mających na celu ochronę ludności przed pożarami na terenie miasta Gdańska, można odnaleźć w początkach II - ej połowy XV wieku.foto2.gif

  1. W 1451 roku Rada Głównego Miasta wydaje w porozumieniu z ławnikami i pospólstwem - zarządzenie "przeciwogniowe", na mocy którego gdańszczanie zamieszkujący każde 10 domów zobowiązani byli do tworzenia tzw. "ROT" pod dowództwem rotmistrza, których zadaniem było podejmowanie działań na wypadek powstania pożaru. Można chyba powiedzieć, że był to jeden z pierwszych przepisów przeciwpożarowych.
  2. W 1455 roku na terenie miasta Gdańska wprowadza się obowiązek krycia dachów wyłącznie dachówką.

Ponadto w tym samym czasie została wybudowana na wieży kościoła św. Piotra pierwsza dostrzegalnia pożarowa, przeznaczona była dla strażnika, który miał pilnie baczyć gdzie ogień wybuchnie.

foto4.gif Kolejnym ważnym etapem w organizacji ochrony przeciwpożarowej na terenie naszego grodu była ordynacja przeciwpożarowa z roku 1665, której tekst wydano drukiem w roku 1709 jako nadal obowiązujący.

Organizacją walki z pożarami zajmowali się trzej rajcy "panowie od ognia" (Feuer-Herren), z którymi współdziałali ławnicy i czterej pachołkowie Trzeciego Ordynku. Podlegali im "pachołkowie od ognia" ( Feuer - Knechte ) - poprzednicy zawodowych strażaków - odpowiedzialni byli oni za sprzęt przeciwpożarowy, przechowywany w specjalnych szopach rozmieszczonych w różnych punktach miasta. Główny sprzęt zgromadzony był w miejskiej stajni, gdzie dodatkowo pełniono dyżury nocne. W pogotowiu do działań utrzymywano 35 większych sikawek, 500 sikawek ręcznych, 800 skórzanych wiader, 90 drabin, 90 siekier, 10 wozów szturmowych ( Sturm - Wagen ). W tamtych latach punkty obserwacyjne usytuowany były na wieżach kościołów św. Katarzyny i Piotra i Pawła, gdzie dyżury były pełnione przez całą noc.

Opisane poczynania władz gdańskich świadczą o wypracowaniu i utrzymaniu dobrego - jak na owe czasy systemu organizacyjnego zabezpieczającego społeczeństwo przed niebezpieczeństwem powstawania pożaru. Działania podejmowane przez ówczesnych mieszkańców na podstawie tych ordynacji był początkiem strażactwa ochotniczego.

 

foto1.gif Na podstawie dokumentów udostępnionych przez Pana Zdzisława Frydryszewskiego, w "ST Adalbertus Katholisches Jabresbusch - 1938" ( Katolicki kalendarz św. Adalberta na rok 1938 ) można odnaleść wzmiankę informującą, że pierwszą Zawodową Straż Pożarną na terenie miasta Gdańska powołano do życia w dniu:
1 lipca 1859 roku

Do ważniejszych zdarzeń ( pożarów ) w latach minionych należy zaliczyć:

  • 1424 wielki pożar na Starym Mieście,
  • 1442 spaleniu uległ drewniany żuraw ( odbudowany w latach 1443-44 ),
  • 1443 wielka burza śnieżna w wyniku której nad dużą ilością budynków zawaliły się dachy,
  • 1476 i 1477 dwukrotnie płonie Dwór Artusa,
  • 1536 wielki pożar na Wyspie Spichrzów. Źródła podają, że spaleniu uległo 300 spichrzów i magazynów,
  • 1537 pożar strawił kościół św. Wojciecha,
  • 1557 wybuchł pożar w Ratuszu Głównego Miasta
  • 1570 duży pożar Starego Miasta, bez dachu nad głową pozostaje 700 rodzin,
  • 1587 pożar kościoła i klasztoru Brygidek, kolejny pożar Starego Miasta,
  • 1605 duży pożar na Rynku Kaszubskim, spaleniu uległo ok. 60 budynków,
  • 1636 pożar w wyniku którego całkowitemu spaleniu uległ kościół św. Jakuba, źródła podają "aż do fundamentów",
  • 1905 wielki pożar wieży kościelnej kościoła św. Katarzyny, zniszczeniu uległy zabytkowe kuranty uruchomione w 1738 roku,
  • 1912 bardzo duży pożar w szpitalu św. Marii w Gdańsku.
  • Po wyzwoleniu miasta w marcu 1945 roku, było ono zniszczone w ponad 60 %. Do organizacji Zawodowej Straży Pożarnej miasta Gdańska przystąpiono już w miesiącu kwietniu 1945 roku. W wydanym dnia 15 kwietnia rozkazie nr 1 ówczesnego Komendanta Straży Pożarnej w Gdańsku kpt. WP Lucjana Wagnera ( później ppor. poż.) wzywał podoficerów i strażaków do organizowania Zawodowej Straży Pożarnej w Gdańsku. W tym czasie przybywa do miasta jako pierwsza zorganizowana 23 osobowa grupa strażaków z Piotrkowa Trybunalskiego, która stała się trzonem tworzonej Zawodowej Straży Pożarnej w Gdańsku Wrzeszczu ( oddział I ). W późniejszym okresie przybywają również strażacy z innych miast Polski. Tworzone są odziały w różnych częściach miasta.

  • 2 maja 1945 roku rozpoczynają swoją działalność:
    II oddział w Gdańsku Śródmieściu przy ulicy Reduta Wyskok,
    III oddział w Gdańsku Śródmieściu przy ulicy Jana z Kolna,
    V oddział w Gdańsku Oliwie przy ulicy Grunwaldzkiej,
  • 3 maja podejmuje realizację zadań:
    IV oddział w Gdańsku Nowym Porcie przy ulicy Floriańskiej,
  • 19 kwietnia rozpoczyna swoją działalność:
    VI oddział w Gdańsku Orunii przy ulicy Dworcowej.

Z dniem 13 lipca 1945 roku kierownictwo oddziałów przyjmuje oficjalnie nazwę Komendy Zawodowej Straży Pożarnej w Gdańsku.

foto3.gif W 1946 roku przystąpiono do organizowania jednostek zawodowej straży pożarnej na terenie zakładów pracy, jako pierwsza powstaje Zakładowa Zawodowa Straż Pożarna w Zjednoczonych Stoczniach Polskich. W miesiącu wrześniu tego samego roku powstaje druga taka jednostka w Porcie Gdańskim i przyjmuje nazwę Portowa Straż Pożarna w Gdańsku.


W roku 1948 na terenie miasta Gdańska zostaje zorganizowane pierwsze szkolenie podoficerów pożarnictwa dla potrzeb jednostek Zawodowych Straży Pożarnych miasta. W latach 1949 - 55 część oddziałów działających w mieście zostaje zlikwidowana lub przekształcona w punkty alarmowe:

  • 1950 rok likwidacji ulega oddział w Gdańsku Oliwie,
  • 1951 rok likwidacja oddziału w Nowym Porcie,
  • 1953 rok połączenie w jeden oddział obsługujący śródmieście oddziału z ulicy Jana z Kolna.

foto5.gif W roku 1970 ochrona przeciwpożarowa Gdańska opierała się na trzech oddziałach Zawodowej Straży Pożarnej zlokalizowanych w śródmieściu, Wrzeszczu i Orunii liczba pełniących służbę strażaków wynosiła 177, ponadto działało 9 jednostek Zakładowych Zawodowych Straży Pożarnych w których pełniło służbę 808 strażaków, 3 terenowe Ochotnicze Straże Pożarne, w których działało 47 druhów oraz 34 jednostki zakładowych Ochotniczych Straży Pożarnych skupiające 723 członków.

W 1977 roku następuje reorganizacja ochrony przeciwpożarowej na terenie Gdańska. Powołana zostaje Komenda Rejonowa Straży Pożarnych, pierwszym jej komendantem zostaje mianowany ppłk. poż. Wojciech Koszlak. W latach 1977 - 82 liczba strażaków pełniących służbę na terenie Gdańska wzrasta do 206 w tym 7 oficerów, 6 chorążych, 193 podoficerów i strażaków.

W miesiącu lipcu 1992 roku następuje kolejna reorganizacja ochrony przeciwpożarowej na terenie kraju, z dniem 1 lipca zostaje powołana Państwowa Straż Pożarna. Trzon utworzonej Komendy rejonowej PSP w Gdańsku nadal stanowił 3 jednostki ratowniczo gaśnicze PSP, w których pełni służbę 181 strażaków. Na stanowisko Komendanta Rejonowego PSP w Gdańsku z dniem 1 lipca zostaje powołany st. bryg. mgr inż. Czesław Mierczyński. W sierpniu tego samego roku KR PSP Gdańsk przejmuje jednostkę Zakładowej Straży Pożarnej Stoczni Północnej wraz z 43 osobowym stanem załogi. Od tej daty na terenie Gdańska działają 4 jednostki ratowniczo - gaśnicze PSP w których służbę pełni 224 strażaków.

W dniu 1 czerwca 1996 roku zostaje oddany do użytku nowy budynek strażnicy w Gdańsku Oliwie ( pierwsza kompleksowa inwestycja realizowana strażnica na terenie miasta Gdańska od czasów zakończenia II wojny ) przy ulicy Beniowskiego 7. Zostaje również powołana 5 jednostka ratowniczo - gaśnicza PSP w Gdańsku. W tym samym dniu Komenda Rejonowa PSP w Gdańsku przenosi się do nowej siedziby przy ulicy jak wyżej.

W styczniu 1999 roku następuje reorganizacja administracji publicznej na terenie całego kraju. Komenda Rejonowa PSP w Gdańsku zostaje przekształcona w Komendę Miejską PSP w Gdańsku. Na pierwszego Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku zostaje powołany bryg. inż. Sławomir Michalczuk.

Charakterystyczne akcje ratowniczo - gaśnicze okresu powojennego: foto6.gif

  • 1952 pożar Szpitala Akademii Medycznej przy ul. Śluzy 9/10,
  • 1961 wybuch i pożar motorowca Ms. "Konopnicka", w wyniku wybuchu śmierć poniosło 22 stoczniowców,
  • 1963 pożar stolarni w Stoczni Gdańskiej, śmierć poniósł strażak Tadeusz Kondek z ZZSP Stoczni Gdańskiej, kilku innych odniosło poważne obrażenia,
  • 1965 pożar cystern z benzyną na stacji Gdańsk Wrzeszcz,
  • 1970 pożar statku przetwórni w Stoczni Gdańskiej,
  • 1973 pożar zabudowań mieszkalnych, dach nad głową straciło 16 rodzin,
  • 1979 pożar hal produkcyjnych wydziałów W-2 i W-3 Stoczni Gdańskiej, straty popożarowe oceniono na 4,7 mln. złotych,
  • 1981 wypadek drogowy na trasie E - 81 zderzyły się Fiat 126p i samochód ciężarowy Star, w wyniku wypadku śmierć poniosło dwóch pasażerów Fiata,
  • 1994 maj - wypadek drogowy autobusu PKS pod Kokoszkami, śmierć poniosło ponad 30 osób, wielu odniosło obrażenia ciała,
  • 1994 listopad - pożar hali Stoczni Gdańskiej, spaleniu uległ całkowicie budynek, 2 osoby zginęły w pożarze, 22 osoby zostały ciężko poparzone, rannych 2 strażaków,
  • 1995 kwiecień - wybuch gazu w wieżowcu przy Al. Wojska Polskiego, w jego wyniku śmierć pod gruzami poniosły 22 osoby, 20 innych odniosło rany, budynek uległ całkowitemu zburzeniu,
  • 1999 wrzesień 02 - pożar kościoła w Gdańsku Brętowie przy ulicy Słowackiego, spaleniu uległo poszycie dachu nad całym kościołem.
  • 2001 lipiec - 10 lipca 2001 roku trwająca kilka godzin ulewa sparaliżowała miasto. Z brzegów wystąpił kanał Raduni, Dworzec Główny zalała woda. Na Gdańsk spadło niemal 130 l/m2. Podobnych opadów nie notowano w mieście od 50 lat.
    Najbardziej ucierpiały niżej położone dzielnice miasta – Orunia, św. Wojciech, Lipce. Wiele rodzin zmuszonych zostało do opuszczenia swoich domostw, wyburzenia wymagało kilka budynków mieszkalnych. Ulewa zniszczyła Trakt Św. Wojciecha, jedną z głównych arterii miasta.
  • 2003 maj 02 - pożar zbiornika z etyliną w Rafinerii Gdańskiej, w wyniku zdarzenia śmierć na miejscu poniosło trzech pracowników firmy zewnętrznej zajmującej się badaniami jakości paliwa.
  • 2006 maj 22 - pożar dachu kościoła pw. Św. Katarzyny Aleksandryjskiej, spaleniu uległa konstrukcja dachu. Dzięki wytężonej pracy strażaków uratowano wieżę ze znajdującym się w środku carillionem.
  • 2008 sierpień 11 - pożar hali galwanizerni w zakładach FEDERAL-MOGUL BIMET S.A.
 








Licznik odwiedzin

Dzisiaj86
Wczoraj97
W ostatnim tygodniu183
W ostatnim miesiącu1534
Łącznie odwiedzin352692

Informacja dla składających pisma w sekretariacie